Tijdens het diner werd tijdens 5 thematafels in kleine groepen het gesprek voortgezet.

Watertafel

Aan de watertafel werd onder leiding van Arjen Grent (SKINT en Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier) de stand van de samenwerking tussen de beleidswerelden van water en ruimte besproken. Door de tafelgenoten -uit voornamelijk de ruimtelijke vakwereld- werd voorzichtig opgemerkt 'dat de waterwereld vaak niet zo’n goede eerste indruk achterlaat'. Veelal wordt namelijk als eerste boodschap afgegeven dat iets níet mogelijk is. Later in het proces blijkt vaak dat er wel degelijk ruimte is voor creatieve oplossingen. Een open houding met ruimte voor vragen en ideeën wordt door ruimtelijke ordenaars wel eens gemist bij de water-collega’s. Gesuggereerd wordt dat het gebruik van ‘beeldende taal’ bevorderlijk kan zijn voor het wederzijds begrip. Ruimtelijke ordenaars hebben vaak totaal geen beleving bij het watertechnisch jargon, waarbij een gemaal X kubieke meters per minuut moet uitslaan. De inzet van digitale hulpmiddelen kan het wederzijds begrip misschien bevorderen. Via een watergame kunnen gevolgen van verschillende scenario’s zichtbaar worden gemaakt, bij vakkgenoten maar ook bij burgers. Het introduceren van keuze-opties zou een waardevolle volgende stap kunnen zijn: laat burgers en/of politiek zelf kiezen voor periodieke wateroverlast of voor watermaatregelen. Waarbij de kramp van 'er mag nooit iets misgaan' ook gerelativeerd kan worden. Natuurlijk, een waterkering mag niet falen en een gemaal moet het altijd doen. Maar als er heel af en toe een straat blank staat, dat zou door buurtbewoners best wel eens voor lief kunnen worden genomen...zolang er andere gewaardeerde (ruimtelijke) kwaliteiten zijn die dat ongemak compenseren.


Thematafel Gedrag

Aan de thematafel 'Gedrag' werd druk gesproken over de rol van menselijk gedrag in besluitvormingsprocessen. Onder leiding van Anjo Travaille (Bovenkamers), die eerder een presentatie over dit onderwerp gaf, werden cases behandeld, die live werden ingebracht door de disgenoten. De leukste case: in een niet nader te noemen gemeente kan de ambtenarij niet overweg met een actieve groep bewoners die aanbieden om zelf het beheer van de buurt over te nemen, inclusief het budget dat daarvoor staat. Waarom worden dergelijke bewoners niet omarmd? Welk gedrag ligt hieraan ten grondslag? Angst om de controle te verliezen, gebrek aan zelfvertrouwen bij de ambtenaren, wordt geopperd. Het advies: zorg dat de wethouder er bovenop zit. Er moet iets te verliezen zijn als ze niet met de bewoners samenwerken. Maar ook: zorg dat de bewoners zich professioneel presenteren en dat zij een duidelijk beeld schetsen van hoe zij de toekomst voor zich zien, om mogelijke onzekerheid bij de ambtenarij weg te nemen.


Thematafel Gebiedsontwikkeling Nieuwe Stijl

Onder leiding van Ellen Lastdrager en Piet van Ruler (Twynstra Gudde) ontspon zich een gesprek dat in essentie ging over publieke en private rolveranderingen. Gebiedsontwikkelingen staan stil omdat er geen geld meer is bij de gebruikelijke partijen, zoals de gemeente of de vastgoedontwikkelaar. Er is nog wel geld bij particulieren, ondernemers, de zorgsector of het onderwijs. De periode van relatieve rijkdom die achter ons ligt subsidieerde feitelijk het niet-hoeven-samenwerken. Nu is dat volledig veranderd; er is een grote noodzaak om nieuwe samenwerkingen te laten ontstaan. In dat kader is gesproken over:

-          de stevige ‘vertaalslagen’ die nodig zijn om ander geld te kunnen mobiliseren voor grootschalige ruimtelijke ingrepen. Je moet je echt willen verdiepen in de belangen en de ‘taal’ van de ander, om de gezamenlijke doelen te kunnen benoemen;
-          het toenemende beroep dat gedaan zal gaan worden op zelfredzaamheid. De alom tegenwoordige overheid die overal aan denkt en risico’s wegneemt, is niet te handhaven. Mensen zullen het (weer) meer zelf moeten uitzoeken en regelen. Het gaat om het verleggen van verantwoordelijkheden van publieke naar private partijen en individuen. Veel zaken die vroeger in familieverband of in de lokale gemeenschap werden opgelost, zijn geformaliseerd en geïnstitutionaliseerd;
-          nieuwe generaties hebben echter helemaal niets met instituties. Het wordt lastiger om groepen aan te spreken als er geen ‘belangenbehartigers’ meer te zijn, zoals een vakbeweging. Van de andere kant creëren nieuwe media ook nieuwe mogelijkheden;
-          de veranderende rol van overheden; wellicht resteert uiteindelijk alleen de primaire verantwoordelijkheid voor de leefbaarheid van burgers (in termen van veiligheid en gezondheid);
-          andere manieren om geld te mobiliseren. Crowd funding tbv het wandelpad vanuit het Rotterdamse Schieblok is een mooi voorbeeld. Hetzelfde geldt voor de private financiering van een glasvezelnet in Lansingerland.

Goede RO-tafel
De rijksoverheid zet in op een omvangrijke decentralisatieopgave van het ruimtelijk beleid. Dit is vertaald in een nieuwe Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte en bijbehorende AMvB. De rijksoverheid trekt zich terug op enkele hoofdtaken, een dwingende rijksopvatting over bundeling van nieuwbouw in stedelijke regio's is passé. Provincies en gemeenten zullen daarin voortaan eigen keuzes moeten maken. Deze trendbreuk in het ruimtelijk beleid heeft diverse gevolgen voor het ruimtelijk domein in Nederland. Het betekent dat met name provincies een belangrijker rol gaan spelen als ruimtelijk regisseur. Aan de thematafel SVIR werden zorgen geuit over deze transitie van de ruimtelijke ordening in Nederland. Gesignaleerd wordt het gebrek aan planologische vergezichten, terwijl we juist nu in deze transitieperiode behoefte hebben aan vergezichten. De SVIR is vooral een bestuurlijke visie. Ook de zorg voor onoverzichtelijkheid werd benoemd wanneer provincies ieder zijn eigen beleid gaat formuleren. Tegelijkertijd werd geconstateerd dat dit reeds de werkelijkheid van alle dag is. Voor een aantal provincies en gemeenten gaat er helemaal niet veel veranderen. Van het schaalniveau van Nederland als geheel verschoof de discussie tijdens het eten naar de wijk Regentessenkwartier in Den Haag. De buurtontwikkelingsmaatschappij van deze wijk zat ook aan tafel, een initiatief van bewoners. Waarmee we weer met beide benen in de stedelijke ontwikkelpraktijk belandden met wellicht een van belangrijkste vraagstukken van deze tijd. 'Hoe krijgen we de noodzakelijke binnenstedelijke vernieuwing voor elkaar?’

Tafel Steunpunt.nl
Steunpunt.nl is een initiatief van onder anderen Janine Boers, Martien Kromwijk en Olof van de Wal. Het betreft het inzetten van burgerkracht voor mensen die het niet zelf kunnen doen. Digikracht met burgerkracht verbinden. Het betreft een idee over het aanbieden van diensten op (een) marktplaats. Dit moet gaan gebeuren door het creëren van een website voor vraag een aanbod van persoonlijke diensten. Het ontwikkelen en creëren van verschillende apps die vraag en aanbod gemakkelijk bij elkaar brengen.

Na uiteenzetting van het idee werd er een rondje gemaakt langs alle disgenoten om hun reactie te peilen. Iedereen vond het een aantrekkelijk idee. Juist nu bij het wegvallen van een deel van het vangnet voor mensen die de hulp nodig hebben en niet meer krijgen.
 
Advies en kanttekeningen waren er ook:
- Zorg dat je het inhoudelijk niet te veel afbakent op een bepaalt soort dienst of thema.
- Als het gaat om vrijwillige gratis hulp moet je je afvragen of er niet een wederkerigheid in moet zitten. "Anders pamperen we weer te veel". "Nee joh", zegt een ander, "het is een marktplaats. Als mensen graag een vriendendienst of burendienst doen dan moet je dat lekker loslaten. Als iemand kan betalen, zal dat vanzelf wel gebeuren. En zo niet, dan is het weer snel einde verhaal". Loslaten is het devies! Niet te veel willen regelen.
- Andere opmerking was dat dit wel hulp op het allerindividueelste niveau is, terwijl juist meer collectiviteit nodig is. Maar juist doordat dit experiment mensen bij elkaar brengt, kan er weer meer bottom up-collectiviteit samenleven ontstaan, toch?
- Hiermee kunnen we ook weer op burgerniveau de kracht terugkrijgen in de wijken. Juist omdat het niet de gemeente is die stuurt op het zoveelste vrijwilligersproject.
- Het inzetten van de nieuwe sociale media moeten we vooral bij zulke initiatieven gebruiken. Dit spreekt een andere doelgroep aan. Het combineren van verschillende media, geeft een mix van vraag en aanbod. - Jong ontmoet oud. "Tjee, da's leuk". De energie is voelbaar aan tafel.
- Houdt rekening met bestaande initiatieven. Dit is niet het eerste 'vrijwilligersproject'. Doe dingen niet dubbel, maar beter.
-- Belangrijk aandachtpunt dat genoemd wordt is de veiligheid van de betrokkenen. Mensen voelen zich vaak niet vrij om 'ins blaue hinein' een hulpvraag te uiten op internet. Met een vraag stel je je kwetsbaar op. Wie reageert er op mijn vraag. Kan ik die persoon vertrouwen? Er is behoefte aan  de 'trusted circles'?

In december wordt dit initiatief in een 'versnellingskamer' verder gebracht door ondermeer een gesprek met de organisatie Marktplaats.nl.