_W991_H96_CRCenter95.jpg)
Laatste nummers
_W1195.png)
Nova Terra juni 2010; Compacte Stad
Binnenstedelijk bouwen zit in onze genen, zegt Rijksbouwmeester Liesbeth van der Pol in een speciale editie van Nova Terra rond het thema Compacte Stad. Er bestaat niet één stad, vindt Henk Ovink, directeur Nationale Ruimtelijke Ordening (VROM). “De verschillen in steden met de verschillende opgaven vragen een specifieke aanpak. Toch staat één opgave daarbij centraal en dat is het hermaken van de bestaande stad.” Aandacht daarom ook voor onderzoek naar bundeling binnen de Nationale stedelijke netwerken van NEXT architects, voor de meetmethodes van Rudy Uytenhaak en voor een pleidooi van Michiel van Pelt voor een nieuw grondbeleid. “Dat is ook hard nodig om alle openstaande vragen van de Tweede Kamer over grondbeleid te kunnen beantwoorden.”
Wat is er nodig om 10.500 atleten, 5.500 begeleiders, 3.000 officials, 35.000 vertegenwoordigers van de media, 45.000 vrijwilligers en vooral 4 tot 6 miljoen toeschouwers op te vangen en te begeleiden? Kortom, wat moet Nederland in huis hebben wil het de Olympische Spelen in 2028 kunnen huisvesten en welke ruimtelijke implicaties heeft dit? In een speciaal themanummer van Nova Terra wordt belicht hoe de Spelen uitgegroeid zijn tot een mega evenement, welke lessen er te leren zijn van Londen en vooral: waar moeten de Spelen plaatsvinden? In de Randstad? In het rivierengebied? Of toch in Amsterdam, precies honderd jaar na de Spelen van 1928. “Als we in staat zijn Nederland op Olympisch Niveau te brengen dan zet ons land een grote stap voorwaarts en zijn we in staat ons als Europees topland te profileren,” zegt Erica Terpstra in het voorwoord.
”˜Ga nou eens op de lange termijn zitten.' Deze woorden komen van voormalig Eerste-Kamerlid Wolter Lemstra. De Startnotitie Randstad 2040 is het eerste antwoord van het kabinet en vormt de opmaat voor enkele maanden van discussie, onderzoek en ontwerp. Deze editie van Nova Terra is een stevige inhoudelijke bijdrage aan deze ronde.
Voor de rechtgeaarde vakgenoot is 2040 weliswaar ver weg maar een inspirerend punt op de horizon. Waar zelfs een omzetting van bedrijventerrein naar woon-werklocatie als gauw tien jaar in beslag neemt is 2020 – de officiële planhorizon van de Nota Ruimte – al akelig dichtbij. Enkele decennia verder kijken geeft ruimte om zaken structureler te benaderen. En daar is genoeg aanleiding voor. Denk maar eens aan de toekomst van Schiphol of de ruimtelijke aanpassing aan klimaatverandering.
Hoewel Europese steden op allerlei fronten van elkaar verschillen en daarmee de problematiek, hebben ze toch ook dingen met elkaar gemeen. Wat betreft mobiliteit is vrijwel overal dezelfde problematiek waarneembaar: capaciteits- en milieukwesties. Het Europese onderzoeksproject Connected Cities brengt de diverse ervaringen bij elkaar en deelt de kennis. Nova Terra, het tijdschrift over vernieuwend ruimtegebruik heeft hier een speciaal, Engelstalig themanummer aan gewijd, alweer het vierde in een reeks. In dit nummer is speciale aandacht voor de immense vervoersproblematiek in Zuidoost-Engeland.
Binnenstedelijk bouwen is bijna een vanzelfsprekend beleidsdoel. Het spaart open ruimte, houdt steden vitaal, beperkt mobiliteit en maakt openbaar vervoer rendabel. Maar er verschijnen wolken aan de beleidshemel. Uit een maatschappelijke kosten-batenanalyse van VROM en Financiën blijkt dat binnenstedelijk bouwen een moeilijke tijd tegemoet gaat. Voornaamste reden is dat de ''makkelijke'' ontwikkelingslocaties opraken. De kosten wegen bij de moeilijke locaties niet meer op tegen de (maatschappelijke) opbrengsten. Dit is echter niet de ervaring van veel mensen (procesdeskundigen, ontwerpers, ontwikkelaars) uit de praktijk. Zij zien juist volop mogelijkheden. Het wordt dus tijd dat deze goede praktijken worden gedeeld met de vakwereld. Nova Terra faciliteert dit in een special die in samenwerking met VROM is gemaakt. Het nummer verschijnt op 26 mei en wordt beschikbaar gesteld aan de deelnemer van een groot congres over binnenstedelijk bouwen op 31 mei.
Onlangs verscheen weer een nieuw, Engelstalig nummer van Nova Terra. In dit nummer vormt het EU-programma Connected Cities de rode draad. Dit programma is gericht op duurzame mobiliteit in stedelijke gebieden. Welke problematiek speelt er in diverse Europese steden en vooral: welke oplossingen zijn er al voorhanden, wat kunnen we van elkaar leren? Als Nederlands voorbeeld wordt het project Stedenbaan in Zuid-Holland uit de doeken gedaan. Daarnaast onder bijdragen over de hogesnelheidstrein in Noordwest-Europa, light rail in (gidsland) Frankrijk en een strategie voor mobiliteit en stedelijke ontwikkeling in Duitsland.
In dit nummer is ruime aandacht voor het verschijnsel van ''growth engines'' grote ruimtelijk-economische clusters die als een groeimotor voor een stad of stadsregio fungeren. Te denken valt aan universiteiten, ziekenhuizen en scholen. Growth engines spelen een cruciale rol in het aantrekken van een kansrijke beroepsbevolking, door Richard Florida aangeduid als ''creative class''. Om dit effect optimaal uit te buiten, is het zaak goed na te denken hoe de growth engines precies in te passen in de stad. In Nova Terra wordt dit uit de doeken gedaan middels enkele theoretisch getinte artikelen en casuëstiek.
In dit nummer speciale aandacht voor visionaire studies. Zoals een artikel over de kansen die klimaatverandering biedt voor de ruimtelijke inrichting van het Noorden des lands. En twee artikelen over innovatieve kasconcepten, waarmee de energie-intensieve glastuinbouwsector tientallen procenten op het energieverbruik kan besparen. Daarnaast agenderen oud-wethouder van Amsterdam Duco Stadig en Bouwfonds-directeur Friso de Zeeuw de doorgeslagen regelzucht in Nederland, die een verlammende werking op de ontwikkeling heeft. Zij typeren dit als de nieuwe Pruikentijd.
Het ”˜Nothing changes, really'. Deze slagzin voert een bekende Whiskystoker om zijn drank te associëren met traditie en onveranderbaarheid. Een kaart van de Randstad uit 1927, toen vliegpionier Albert Plesman over West-Nederland vloog en de naam Randstad introduceerde, zou niet misstaan bij deze slogan. Zoveel is er al gerekend, gebouwd, bestuurd, getekend, georganiseerd en vooral gepraat over die stedenconcentratie in het westen van Nederland. Maar of het concept van een stedenring met een open middengebied iets heeft veranderd aan de planologische realiteit, is twijfelachtig.
Zijn de ontwikkelingen in de vleugels nu het begin van een echt metropolitaan bestuur of is het ”˜Nothing changes, really'?
Plan na plan werd vorig jaar door de rechter afgewezen vanwege strijdigheid met eisen rond luchtkwaliteit, met name de concentraties fijn stof. Hoe kon deze ''luchtaanval'' zo plotseling plaatsvinden? En hoe nu verder? Hugo Priemus schetst de gang van zaken in een uitgebreid artikel in de nieuwste Nova Terra.Nader beschouwd zijn de problemen rond luchtkwaliteit niet uniek en we kunnen in de toekomst meer van dergelijke ''veto''s'' verwachten. Het is dus zaak om het dossier luchtkwaliteit - én soortgelijke dossiers - te analyseren en hier een strategie op te baseren. Nova Terra doet hier een aantal voorzetten voor.
Daarnaast is er een beschouwing van Martine Jetske Vledder over de kenmerken en kwaliteiten die een plek moet bezitten om een goede post-moderne ontmoetingsplaats te zijn, een zogeheten ''great place''. Opmerkelijk genoeg heeft de Zuidas het (nog?) niet in zich.
x
Voer hieronder uw e-mailadres in en u krijgt uw gegevens toegestuurd.